چند روز قبل برنامه زمانبندي درسهاي ارائه شده اين ترم رو ديدم. متاسفانه باز هم تداخل توي درسهايي كه مي خوام بگيرم موج مي زنه. اين ترم درس طراحي آزمايشها رو بايد بگيرم. واسه همين تصميم گرفتم قبل از شروع ترم، در باره اين موضوع، چيزهايي بنويسم. البته بعد از شروع ترم سعي مي كنم همزمان با درس مطالب تخصصي تري بنويسم:

طراحي آزمايش ها (DOE) چيست؟

بنا بر استاندارد ISO 10017، طراحي آزمايش ها يا Design Of Experiment يا بعبارتي DOE اينگونه تعريف
مي شود:
"طراحي آزمايش ها به بررسي هايي اطلاق مي شود كه بصورت برنامه ريزي شده انجام پذيرفته، و بر پايه ارزيابي آماري نتايج، براي رسيدن به جوابهايي در يك سطح اطمينان مشخص قرار دارند."
هر چند DOE در كشور ما، همانند خيلي چيزهاي ديگر نا آشناست ولي سابقه خوبي در كشور هاي صنعتي و پيشرو دارد. بطور مثال، تقريباً تمام شركت هاي مهم توليدي ژاپن از دهه هاي 1950 و 1960 از تكنيك DOE استفاده مي كردند. امروزه DOE يكي از پرطرفدارترين تكنيك هاي آماري در كشور هاي پيشرو مي باشد و هدف از اجراي آن كاهش پراكندگي و افزايش قابليت فرايند است.
قبل از اينكه به توضيحات بيشتري از اين تكنيك بپردازم، ابتدا چند سطري از كاربرد اين تكنيك در چند شركت بزرگ جهان نام مي برم:
شركت تويوتا سالانه تعداد 100 نفر از مهندسين خود را تحت آموزش 120 ساعته DOE قرار مي دهد. شركت Nippon Denso كه قطعات الكتريكي و الكترونيكي اتومبيل را در ژاپن توليد مي كند، مدعي است كه سالانه بيش از 4000 آزمايش DOE توسط مهندسان خود انجام مي دهد. DOE در آمريكا نيز حضوري پررنگ دارد. ادغام موفقيت آميز DOE و تخصص هاي مهندسي در ميدان رقابت صنعتي آمريكا، نقشي كليدي دارد.  ITT از سال 1983 شروع به بكارگيري تكنيك DOE نمود. اين شركت در مدتي كمتر از چهار سال حدود 1200 نفر از پرسنل خود را آموزش داد و طي اين مدت حدود 2000 موضوع بررسي شد و به كمك اين تكنيك در يك سال 35 ميليون دلار صرفه جويي نمود.
حال كه كمي با پيشينه اين تكنيك و كاربرد آن آشنا شديم، مي خواهيم بدانيم كه واقعاً DOE چيست و مزاياي آن چه مي باشد؟
اگر با SPC آشنا باشيد، مي دانيد كه يك تكنيك واكنشي است. به اين معني كه ما فرايند را تحت كنترل مي گيريم و در صورت ايجاد مشكلي در فرايند بدنبال حل آن مي رويم. حال سؤالي كه پيش مي آيد اينست كه آيا راهي وجود دارد كه بتوان كيفيت را قبل از توليد (بعبارتي در فاز طراحي فرايند) تضمين نمود؟ يعني طوري فرايند توليد طراحي شود كه از وجود كيفيت مورد نظر در آن مطمئن باشيم؟
خوشبختانه DOE جواب مثبت به سؤال بالا را تضمين مي كند. DOE يك تكنيك كنشي است. حال شما تصور كنيد شركت شما با استفاده از تكنيك DOE توانسته خيلي از مشكلات ممكن در فرايند را در فاز طراحي حل كند. مطمئناً درصد خيلي زيادي از دوباره كاريها، ضايعات و عدم انطباقهايي كه در فرايند توليد رخ مي نمود ديگر وجود نخواهد داشت، و اين يعني صرفه جويي در هزينه (پولي، زماني و ...)، چيزي كه در دنياي رقابتي امروز  غير قابل چشم پوشيست.
طراحي آزمايش ها، روشي علمي است كه به محقق اجازه مي دهد تا فرايند را بهتر درك كند و بطور مستقيم تاثير متغيرهاي ورودي را بر خروجي فرايند مشاهده نمايد. ترتيب، اولويت و چگونگي آزمايش ها، موضوع بحث اين روش بوده و اين طراحي به هدف و شرايطي كه آزمايش ها تحت آن انجام مي شود وابسته است.
به علت موفقيت گسترده DOE در شناسايي عوامل تاثيرگذار در فرايندهاي پيچيده، از اين تكنيك در كنترل يا بهبود ميانگين، و يا كاهش تغييرپذيري فرايند استفاده مي كنند. نحوه استفاده از اين تكنيك بعداً بطور مفصلتري بحث مي شود.
ادامه دارد...

براي اينكه خيلي خسته كننده نشه، كل مطلب رو به چند پست تقسيم كردم.
تا بعد...

|+| نوشته شده توسط محمد روزبه در یکشنبه نوزدهم شهریور 1385 و ساعت 10:48